NHÀ CUNG CẤP GIẢI PHÁP NÔNG NGHIỆP HÀNG ĐẦU
(+84) 28 3831 5545
Nhiễm mặn trong canh tác nông nghiệp là gì?

Nhiễm mặn không phải là câu chuyện riêng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là một vấn đề toàn cầu, với những nguyên nhân khách quan và chủ quan. Nếu nói biến đổi khí hậu dẫn đến nước biển dâng, làm cho xâm nhập mặn ngày càng nặng nề; khai thác nước ngầm quá mức; hạn hán kéo dài là những nguyên nhân khách quan dẫn đến vấn đề nhiễm mặn trong canh tác nông nghiệp (mặc dù nguyên nhân sâu xa của chúng đều do con người tạo ra), thì có một nguyên nhân chủ quan chưa được chú ý đúng mức, đó là vấn đề lạm dụng phân bón hóa học. Như vậy, cần hiểu vấn đề nhiễm mặn trong canh tác nông nghiệp như thế nào cho khoa học? Trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi xin tóm tắt những vấn đề cơ bản nhất của khái niệm nhiễm mặn trong canh tác nông nghiệp:


1. Phân biệt muối và muối ăn


Trong sinh hoạt, "Muối" (Salt) và "Muối ăn" (Table Salt) là những khái niệm được sử dụng tương đương, đều chỉ đến chất hóa học Clorua Natri (NaCl - Sodium Chloride). Tuy nhiên, đối với hóa học (nói chung) và nông nghiệp (nói riêng), khái niệm "Muối" (Salt) hoàn toàn khác Muối ăn. Muối (Salt) là một chất được tạo ra từ phản ứng hóa học giữa một ba-zơ và một a-xít. Muối luôn là một hợp chất ion, gồm một cation của một ba-zơ và một anion của một a-xít. Như vậy, khái niệm Muối rất rộng còn Muối ăn chỉ là một loại muối cụ thể.

Một đặc điểm quan trọng của Muối là hầu hết các loại muối đều tan trong nước ở các mức độ khác nhau ở các điều kiện (nhiệt độ...) khác nhau. Khi tan trong nước, chúng được "tách" ra dưới dạng cation và anion. Tuy nhiên, có nhiều loại muối không tan hoặc ít tan trong nước, đặc biệt là các muối gốc carbonates.

Phân bón hóa học, về bản chất, đều được xem là các muối khác nhau. Vì vậy, lạm dụng quá mức phân bón hóa học trong canh tác sẽ dẫn đến một lượng lớn phân tồn dư trong đất. Khi nước bay hơi, các phân này kết tủa thành các tinh thể muối xung quanh đới rễ hoặc trên bề mặt đất, tạo thành lớp vỏ muối (salt crusts) trên bề mặt đất canh tác. Tác hại của quá trình này sẽ được phân tích sau.


2. Đo lường nồng độ muối